Από τα Αλάτσατα στον Κιρκιντζέ!

Φεβ 10, 2020 | Ασία, Ημερολόγια, Τουρκία

Τα δύο αυτά χωριά, μπορεί να μοιάζουν ελάχιστα μεταξύ τους – το πρώτο είναι παραθαλάσσιο, πολύ κοντά στο Τσεσμέ ενώ το δεύτερο ορεινό, λίγο πιο πάνω από το Σελτζούκ – όμως τα συνδέει κοινή ιστορία και μάλιστα ιστορία που μιλά ελληνικά. 

Τόσο τα Αλάτσατα (Alaçati/Αλατσάτι στα τουρκικά) όσο και ο Κιρκιντζές (Sirinçe/Σιρίντσε) ήταν ελληνικά χωριά μέχρι το 1922. Στα Αλάτσατα ζούσαν 14.000 Έλληνες το 1895 ενώ ο μουσουλμανικός πληθυσμός ήταν μόλις 130. Αντίστοιχη ήταν και η πληθυσμιακή αναλογία στον Κιρκιντζέ. 

Όπως καταλαβαίνετε και τα δύο αυτά χωριά υπήρξαν πονεμένες ιστορίες για τη γενιά των παππούδων και των προπαππούδων μας, οι οποίοι εκδιώχθηκαν από το 1914 έως το 1922 και αναγκάστηκαν να φτιάξουν τις ζωές τους από το μηδέν στον ελλαδικό χώρο, καλώς ή κακώς. Κακήν κακώς μάλλον οι περισσότεροι. 

Ως ταξιδιώτης, μπορεί να διαβάζω – εν τάχει έστω – την ιστορία κάθε τόπου που επισκέπτομαι, όμως αυτό που με ενδιαφέρει προπάντων είναι να πιάσω την ψυχή του σήμερα, σε πραγματικό χρόνο. 

Δεν έχω τα βιώματα, ούτε την πένα της Διδώς Σωτηρίου, της συγγραφέως που περιέγραψε με τον καλύτερο τρόπο τον δικό της Κιρκιντζέ. Ούτε διακατέχομαι από εθνικιστικά ή ορθόδοξα απωθημένα του τύπου “πάλι με χρόνια με καιρούς…”. Συγχωρήστε με αλλά δεν τρώγομαι μέσα μου όταν επισκέπτομαι πρώην ελληνικούς τόπους που σήμερα ανήκουν στην Τουρκία. Ο παππούς μου είχε σπίτι στο Πέρα της Πόλης. Και λοιπόν; 

Η γραμμένη ιστορία είναι γεμάτη ανατροπές, πολέμους, νικημένους και χαμένους και καλό είναι να κρατάμε αποστάσεις από αυτή – αφού τη μελετήσουμε με κριτικό όσο μπορούμε πνεύμα – ώστε να αντιμετωπίζουμε το σήμερα – δηλαδή και το αύριο – με ρεαλισμό, πέρα από μύθους, εξιστορήσεις και βιώματα ανθρώπων που έζησαν πριν από εμάς.

Μετά από αυτήν την παρένθεση ας επιστρέψουμε στα δύο χωριά που προανέφερα; Ποια είναι η ψυχή τους σήμερα; Οι κάτοικοί τους είναι Τούρκοι φυσικά, οι παππούδες των οποίων ήρθαν και εγκαταστάθηκαν κι εκείνοι προερχόμενοι από τον ελλαδικό χώρο. Κι εκείνοι ξεσπιτώθηκαν. Τους δόθηκαν σπίτια και χωράφια που ανήκαν σε άλλους και αυτό μπορεί να τους βοήθησε μεν, μπορεί να το πλήρωσαν ψυχολογικά δε. Μπορεί… 

Τα εγγόνια τους γνωρίζουν την ιστορία των προγόνων τους. Έχουν ένα κομμάτι Ελλάδας κι αυτοί μέσα τους. Όμως το θέμα δεν είναι εκεί: ο λόγος που Αλάτσατα και Κιρκιτζές παραμένουν δύο τόποι ζωντανοί δεν είναι άλλος από τον τουρισμό, ο οποίος φυσικά έχει αλλοιώσει και τα δύο. 

Από μακριά ο Κιρκιντζές φαντάζει ίσως όπως πριν από έναν αιώνα (αν εξαιρέσουμε τα εκατοντάδες αυτοκίνητα και τουριστικά λεωφορεία στα παρακείμενα πάρκινγκ) αλλά στο εσωτερικό του όλη του η ζωή είναι τα τουριστικά μαγαζιά που όλα τους πωλούν τα ίδια και τα ίδια: κρασί από φρούτα, κάτι συμπυκνωμένους χυμούς βατόμουρου, μαγνητάκια και χρυσαφικά.

Ένα τζαμί έχει το χωριό και δύο ορθόδοξες εκκλησίες, του Αγίου Δημητρίου και του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, που είναι μεν ανοιχτές αλλά δεν λειτουργούν (για ποιον έξάλλου;). Αν δεν υπήρχε τουρισμός (ακόμη και από την Κίνα), το πιο πιθανό είναι ο Κιρκιντζές να είχε εγκαταλειφτεί. 

Αυτό που μου έμεινε από την τρίτη μου επίσκεψη στον Κιρκιντζέ ήταν ο καφές που ήπιαμε και η ωραία συζήτηση που κάναμε με τους ιδιοκτήτες μιας ταβέρνας, μάλλον της δεύτερης όπως μπαίνεις στο χωριό: Τούρκοι της γενιάς μου ή λίγο πιο νέοι, που αγαπούν την Ελλάδα και τους Έλληνες, αισθάνονται περήφανοι σαν Τούρκοι αλλά δεν είναι ούτε πιστοί Μουσουλμάνοι, ούτε πιστοί του Κεμάλ, ούτε καν συμπαθούντες του Ερντογάν. 

Απλοί ανοιχτόμυαλοι άνθρωποι που όταν στη συζήτηση έρχεται το θέμα Τουρκία, εμμέσως σου ζητούν συγγνώμη για την πολιτική ηγεσία τους. Στον Κιρκιντζέ έμαθα και το απίστευτο – αν αληθεύει: ότι ο Τσίπρας είχε κάνει μεγάλο γκελ στην Τουρκία, ότι όλοι τον γούσταραν!   

Όσο για τα Αλάτσατα; Εκεί η οικιστική ανάπτυξη είναι τέτοια που μπορεί να περάσεις απ’ έξω και να μην καταλάβεις πού βρίσκεται το παραδοσιακό χωριό. Το πάθαμε εμείς, φέρνοντας βόλτες τριγύρω για δύο ώρες και δεν βρίσκαμε τον τρόπο να προσεγγίσουμε τον οικισμό. Να πούμε ότι στην παραλία του χωριού χτίζονται απίστευτα πράγματα, από μαρίνες μέχρι συμπλέγματα με βίλες όπου μπορείς να παρκάρεις το γιοτ σου ακριβώς απ’ έξω. 

Και τα παραδοσιακά Αλάτσατα; Είναι γραφικό χωριό αλλά έχει τόση πινακίδα, τόσα μαγαζιά και τόση κακογουστιά που δεν αντέχεται παρά μόνο για έναν περίπατο. Και δεν θα ήθελα να φανταστώ πόσο κόσμο μαζεύει το καλοκαίρι στα σοκάκια του, εμείς το περπατήσαμε άδειο και το ένα βράδυ είχε κοπεί το ρεύμα και οι λίγοι μαγαζάτορες είχαν βγάλει σόμπες έξω.

Οι ντόπιοι θεωρούν τα Αλάτσατα κάτι σαν τη Μύκονο της Τουρκίας αλλά καμία σχέση. Σίγουρα αξίζει ένα δείπνο σε κάποιο από τα fancy εστιατόρια, αλλά μόνο δωρεάν θα έκανα διακοπές λίγων ημερών εκεί. Είμαι πολύ κακός; 

Share This

Share this post with your friends!